Bạn đánh giá: 0 / 5

Ngôi sao không hiệu lựcNgôi sao không hiệu lựcNgôi sao không hiệu lựcNgôi sao không hiệu lựcNgôi sao không hiệu lực
 

Trong lịch sử hàng ngàn năm của dân tộc ta, tỉnh Hòa Bình là vùng đất có cư dân bản địa dân tộc Mường, nơi có nhiều địa danh lịch sử văn hóa nổi tiếng của nền “Văn hóa Hòa Bình”. Theo dòng chảy của thời gian, dân tộc Mường đã sáng tạo và lưu giữ được một nền văn hóa dân gian phong phú, đa dạng với nhiều hình thức và thể loại. Trong nền văn hóa đồ sộ đó có một loại hình nổi bật, độc đáo có giá trị nhân văn sâu sắc, là món ăn tinh thần trong cuộc sống của người dân nơi đây đó là Mo Mường.

52749 DSC 0222

Ông mo làm lễ trong Lễ hội Khai hạ Mường Bi năm 2010

Mo Mường đã góp phần hình thành dưỡng nuôi cốt cách, tâm hồn của bao thế hệ nhân dân giàu truyền thống văn hóa, lịch sử dân tộc Mường và vùng đất Hòa Bình. Mo Mường là sự kết tinh những kinh nghiệm trong lao động sản xuất, ứng xử văn hóa, triết lý nhân sinh, thể hiện thiết tha tình yêu cuộc sống, yêu con người, yêu quê hương xứ sở, thể hiện khí phách, cốt cách của con người và vùng đất miền núi bản mường ở Hòa Bình. Mo Mường chính là tính cách, là tâm hồn và đạo nghĩa của dân Mường. Từ quá khứ đến hiện tại, các thế hệ dân Mường đã lưu giữ, truyền miệng và phát huy một cách bền vững những giá trị của Mo Mường, tạo nên sức sống, sức lan tỏa sâu rộng của di sản phi vật thể vô cùng quý giá này. Nhiều công trình nghiên cứu văn hóa, văn học, nhân học của các học giả trong nước và quốc tế (có phụ lục I danh mục các công trình nghiên cứu kèm theo) đã nghiên cứu và làm sáng tỏ các giá trị của mo Mường càng khắc họa thêm sức sống của Mo Mường trong lòng dân tộc.

I. KHÁI NIỆM VỀ MO

- Theo nghĩa động từ, “mo” có nghĩa là xướng lên theo những làn điệu nhất định những bài cúng, những khúc mo nhòm (tả cảnh), những “cát” mo (một trường đoạn)kể trong các nghi lễ phục vụ đời sống của từng gia đình và cộng đồng.

- Về mặt danh từ là để chỉ những người làm nghề mo (Ông Mo) và những bài mo, những áng mo. Người làm nghề mo được dân gian gọi là Ông Mo hoặc Trượng. Tuy nhiên, có sự phân biệt giữa người mới làm mo và những người có dòng dõi làm mo. Những người có dòng dõi làm mo được dân chúng coi trọng hơn và gọi là “mo có nổ”. Những người thế hệ trước đã từng làm mo của nhà Ông Mo được gọi chung là “nổ”

Ở các vùng Mường hiện nay có 5 làn điệu mo được dân gian đặt tên: “Ò hoi”, “Dà dê”, “Hâm mo”, “Dà đôông” và “Hệu kệu”. Những làn điệu mo này, về mặt âm nhạc có giai điệu khác nhau. Cách gọi tên như vậy vì đó là đặc điểm dễ phân biệt giữa các điệu mo, là câu hô xướng đầu tiên của các điệu mo.

II. MỘT SỐ THỂ LOẠI MO

1. Thể loại mo nghi lễ: Loại mo này bao gồm những bài mo gắn với các lễ nghi trong đời sống tín ngưỡng của người Mường. Xét về chức năng thì thể loại mo này có chức năng dẫn dắt thần linh hay linh hồn, vía con người thực hiện một lễ thức nào đó, vì vậy nó mang tính chất nghi thức. Về nội dung thông thường gồm bốn phần chính: Thứ nhất là nêu lý do của lễ thức; thứ hai là mời các nhân vật thờ trong lễ nghi đó về tại nơi tổ chức nghi lễ; thứ ba là dâng mời ăn uống và cầu xin; thứ tư là đưa các nhân vật thờ về chỗ ngự.

2. Thể loại mo kể chuyện: Thể loại mo này bao gồm những bài mo có chức năng kể chuyện. Mỗi một trường đoạn trong mo kể gọi là “cát”. Thể loại mo này không cố định về mặt nội dung mà phụ thuộc vào không gian, thời gian, hoàn cảnh hành lễ, sự sáng tạo và tâm lý của Ông Mo. Tuy nhiên nó bắt buộc phải có ở một số nghi lễ và có thể giản lược hay tạm vắng ở một số nghi lễ. Cụ thể như, trong nhóm nghi lễ gọi linh hồn con người (nhóm lễ vía) bắt buộc phải có phần “đẻ gạo” trước khi dâng ăn uống cho vía. Chuyện “Đẻ gạo” có sự khác nhau ít nhiều giữa các Ông Mo, đó đơn thuần là tính dị bản thường thấy trong các loại hình văn hóa dân gian. Thể loại mo kể chuyện xuất hiện rất nhiều trong mo tang lễ cổ truyền.

3. Thể loại mo nhòm: Về nội dung và tính chất, mo nhòm là loại mo tả cảnh. “Nhòm” trong tiếng Mường có nghĩa là ngắm nhìn ra phía xa. Nội dung những bài mo nhòm hầu hết là miêu tả về phong cảnh, đất nước, con người. Thể loại mo này được mo xen kẽ trong mo nghi lễ và mo kể chuyện, nội dung cũng không cố định. Đây là loại mo rất dễ bị giản lược hoặc có thể bỏ để đảm bảo thời gian và điều kiện cho mo nghi lễ và mo kể chuyện. Mo nhòm được coi như một “thứ gia giảm” cho mo nghi lễ.

III. NGHI LỄ MO MƯỜNG

Người Mường sử dụng Mo để thực hành nghi lễ trong đời sống là rất phổ biến, qua khảo sát cho thấy có tổng số 23 nghi lễ được thực hiện có sử dụng mo. Cụ thể những nghi lễ được sắp xếp như sau (có phụ lục II bảng các nghi lễ sử dụng mo kèm theo).

- Nhóm nghi lễ cầu phúc lộc, gồm các nghi lễ: Lễ Tết nguyên đán, Lễ thanh minh tảo mộ, Lễ cưới, Lễ tế thành hoàng, khuống mùa, Lễ rửa lá lúa, lễ cơm mới, lễ cầu quàng.

- Nhóm nghi lễ gọi linh hồn con người, gồm các lễ: Lễ mụ sinh, lễ vía hộp, lễ vía mạnh, lễ vía khang, lễ vía gầy, lễ mụ thố, lễ mụ thảy.

- Nhóm nghi lễ trừ tà ma, cầu yên, cầu sức, gồm các nghi lễ: cúng ma nhà, cúng ma rừng, cúng ma trài, cúng ma đống, cúng khồng trăm, cúng qua đêm ngoài đồng, cúng khồng tập.

- Nghi lễ đặc biệt: Tang lễ.

IV. GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG MO MƯỜNG

Tái hiện lịch sử loài người:

Nội dung này chủ yếu thể hiện trong phần mo kể chuyện, trong một số nội dung như sau:

- Chuyện Đẻ đất, đẻ trứng Điếng; Chia năm tháng, đẻ pèl, nước lụt nước cạn: Đây là 2 chương đầu tiên của phần mo sử thi. Hai chương này phản ánh nhận thức của con người về sự ra đời của trời đất trong vũ trụ, quá trình kiến tạo trái đất, quá trình biển tiến, biển lùi trong lịch sử.

- Chuyện Đẻ Tá Cài, Đẻ Tá Cần: phản ánh sự phát triển của xã hội loài người, về mối quan hệ giữa con người với con người đấu tranh để bước đầu manh nha hình thành xã hội có giai cấp.

- Chuyện Xin lửa: là câu chuyên phản ánh sự phát minh ra lửa của con người.

- Chuyện Đẻ bát, sanh, ninh; đẻ dầu đèn; đẻ tlống thôm; làm nhà cho con người: đều là những câu chuyện về những sáng tạo của con người trong quá trình tạo dựng cuộc sống để tồn tại và phát triển.

- Chuyện Lấy vợ cho Lang Cun Cần và Đẻ Dịt Dàng: phản ánh xã hội loài người thời kỳ quần hôn và sàng lọc nòi giống. Con người phải trải qua những đớn đau để sàng lọc nòi giống.

Những bài học về đời sống cộng đồng và xã hội:

- Chuyện Tìm Chu tìm Lội, kéo cây chu đồng làm nhà: Là câu chuyện phản ánh quá trình đấu tranh với thiên nhiên để kiến lập cuộc sống tốt đẹp. Bài học của câu chuyện là ý nghĩa của sự đoàn kết, về văn hóa tổ chức và lãnh đạo.

- Chuyện Đốt nhà Dịt Dàng: phản ánh mối quan hệ giữa con người với con người trong mối tương quan cộng đồng, giai cấp. Bài học về sự vong ơn bội nghĩa đã dẫn đến những thất bại khôn lường trong cuộc sống.

- Chuyện Săn muông cũng là những bài học kinh nghiệm về sự đoàn kết và văn hóa tổ chức lãnh đạo để đấu tranh với thiên nhiên và cuộc sống.

- Chuyện Vườn hoa núi Cối: là câu chuyện tình yêu của thời kỳ chế độ phong kiến đã bước vào giai đoạn suy vong. Kể về mối tình của 2 chàng trai đã có gia đình và 2 cô gái. Kết cục để tất cả cùng đau khổ và không lối thoát.

3. Mo Mường là một chỉnh thể nguyên hợp về văn hóa dân gian của người Mường:

Mo Mường bao hàm tất cả các yếu tố và các loại hình của văn hóa dân gian của người Mường, trong đó gồm:

- Mo Mường là một loại hình văn học dân gian. Nếu nghiên cứu Mo Mường từ bình diện văn học thì đó chính là loại sử thi dân gian.

- Mo Mường hình thức thể hiện của nó chính là một loại hình diễn xướng dân gian mà trong đó bao hàm cả âm nhạc, múa và sân khấu.

- Mo Mường, là một hình thức thể hiện chuyển tải nội dung tín ngưỡng, bởi mo Mường gắn với các lễ nghi dân gian.

- Mo Mường chuyển tải nội dung ứng xử của con người, trong đó có đầy đủ cách ứng xử giữa cá nhân và cá nhân, cá nhân và cộng đồng và ứng xử giữa các cộng đồng.

- Mo Mường chuyển tải nội dung về tri thức dân gian, trong đó gồm: tri thức về tự nhiên, tri thức về bản thân con người, tri thức về sản xuất, tri thức sang tạo nghệ thuật, tri thức về quản lý và ứng xử xã hội.

V. TẦM QUAN TRỌNG CỦA CỦA VIỆC ĐỀ NGHỊ UNESCO CÔNG NHẬN MO MƯỜNG LÀ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ ĐẠI DIỆN CỦA NHÂN LOẠI

1. Di sản giữ gìn bản sắc dân tộc:

Di sản văn hóa phi vật thể Mo Mường đang đứng trước nguy cơ bị mai một bởi sự du nhập đáng kể của văn hóa thời kỳ công nghiệp hóa và toàn cầu hóa đang rất mạnh mẽ. Bảo tồn và phát huy tốt di sản văn hóa phi vật thể có nghĩa là giữ được những nền tảng văn hóa căn bản của dân tộc, làm cho người dân cảm nhận rõ rệt nền văn hóa, văn minh của dân tộc, khơi gợi sự tự hào, tự tôn dân tộc. Tránh cho di sản văn hóa bị biến thái, lệch lạc, có hại cho văn hóa và phát triển. Từ đó chúng ta sẽ xây dựng chiến lược bảo tồn giá trị văn hóa, di sản văn hóa của cha ông để lại.

2. Nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân về giá trị của di sản văn hóa,làm cho di sản văn hóa trở thành tài sản, là hành trang chung của dân tộc bước tiếp chặng đường hàng trăm năm, hàng nghìn năm nữa.Việc di sản văn hóa phi vật thể Mo Mường Hòa Bình được công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại sẽ không những được luật pháp của Nhà nước Việt Nam cam kết thực hiện, mà còn theo quy định chung cho Di sản văn hóa Thế giới buộc chúng ta phải nghiêm chỉnh chấp hành trong việc bảo tồn và phát huy giá trị tốt đẹp của di sản.

3. Việc di sản văn hóa phi vật Mo Mường được UNESCO vinh danh là VHPVT đại diện của nhân loại khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu và nâng cao tầm vóc và vị thế của dân tộc Mường nói riêng dân tộc Việt Nam nói chung trước toàn nhân loại.

 

 

Nguồn: Tư liệu Hòa Bình

 

Văn bản mới

Công văn số 70/UBND-YT V/v phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 71/UBND-VHTT_Vv dừng tổ chức các Lễ hội, di tích, các hoạt động tập trung đông người trong địa bàn huyện, trước các diễn phức tạp huyện, trước các diễn biến phức tạp mới của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virut Corona gây ra

V/v công bố danh sách và địa chỉ các cơ sở có khả năng thu dung và điều trị bệnh viêm phổi do corona virus

Chỉ thị số 02/CT-UBND của UBND tỉnh Hòa Bình về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 70/UBND-YT V/v phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 71/UBND-VHTT_Vv dừng tổ chức các Lễ hội, di tích, các hoạt động tập trung đông người trong địa bàn huyện, trước các diễn phức tạp huyện, trước các diễn biến phức tạp mới của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virut Corona gây ra

V/v công bố danh sách và địa chỉ các cơ sở có khả năng thu dung và điều trị bệnh viêm phổi do corona virus

Chỉ thị số 02/CT-UBND của UBND tỉnh Hòa Bình về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 70/UBND-YT V/v phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 71/UBND-VHTT_Vv dừng tổ chức các Lễ hội, di tích, các hoạt động tập trung đông người trong địa bàn huyện, trước các diễn phức tạp huyện, trước các diễn biến phức tạp mới của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virut Corona gây ra

V/v công bố danh sách và địa chỉ các cơ sở có khả năng thu dung và điều trị bệnh viêm phổi do corona virus

Chỉ thị số 02/CT-UBND của UBND tỉnh Hòa Bình về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 70/UBND-YT V/v phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 71/UBND-VHTT_Vv dừng tổ chức các Lễ hội, di tích, các hoạt động tập trung đông người trong địa bàn huyện, trước các diễn phức tạp huyện, trước các diễn biến phức tạp mới của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virut Corona gây ra

V/v công bố danh sách và địa chỉ các cơ sở có khả năng thu dung và điều trị bệnh viêm phổi do corona virus

Chỉ thị số 02/CT-UBND của UBND tỉnh Hòa Bình về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 70/UBND-YT V/v phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 71/UBND-VHTT_Vv dừng tổ chức các Lễ hội, di tích, các hoạt động tập trung đông người trong địa bàn huyện, trước các diễn phức tạp huyện, trước các diễn biến phức tạp mới của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virut Corona gây ra

V/v công bố danh sách và địa chỉ các cơ sở có khả năng thu dung và điều trị bệnh viêm phổi do corona virus

Chỉ thị số 02/CT-UBND của UBND tỉnh Hòa Bình về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 70/UBND-YT V/v phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 71/UBND-VHTT_Vv dừng tổ chức các Lễ hội, di tích, các hoạt động tập trung đông người trong địa bàn huyện, trước các diễn phức tạp huyện, trước các diễn biến phức tạp mới của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virut Corona gây ra

V/v công bố danh sách và địa chỉ các cơ sở có khả năng thu dung và điều trị bệnh viêm phổi do corona virus

Chỉ thị số 02/CT-UBND của UBND tỉnh Hòa Bình về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 70/UBND-YT V/v phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 71/UBND-VHTT_Vv dừng tổ chức các Lễ hội, di tích, các hoạt động tập trung đông người trong địa bàn huyện, trước các diễn phức tạp huyện, trước các diễn biến phức tạp mới của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virut Corona gây ra

V/v công bố danh sách và địa chỉ các cơ sở có khả năng thu dung và điều trị bệnh viêm phổi do corona virus

Chỉ thị số 02/CT-UBND của UBND tỉnh Hòa Bình về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 70/UBND-YT V/v phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra

Công văn số 71/UBND-VHTT_Vv dừng tổ chức các Lễ hội, di tích, các hoạt động tập trung đông người trong địa bàn huyện, trước các diễn phức tạp huyện, trước các diễn biến phức tạp mới của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virut Corona gây ra

V/v công bố danh sách và địa chỉ các cơ sở có khả năng thu dung và điều trị bệnh viêm phổi do corona virus

Chỉ thị số 02/CT-UBND của UBND tỉnh Hòa Bình về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra


Điện thoại hữu ích

 

- Trưởng Ban Biên tập:

Bùi Văn Chanh - Phó Chủ tịch UBND huyện 

+ Số điện thoại: 02183.861.179

- Phó Ban Biên tập: 

Bùi Văn Vũ - Chánh văn phòng HĐND&UBND huyện
+ Số điện thoại: 02183.861.268

 

Xem tiếp:

 

 

BanerPCDBnCoV

 

LCT UBND1

 

VBChidaodh1

 

BCthogke1

 

Vanbanduthao

 

sangkien1

 

HD-dichvucongtr1

 

phan anh kien nghi 

duongdaynong copy

 BaoNhandan
BDT Dang CS

 

 vietnamplus
 CongthongtinCP
 CTTDT
BANG-GIA-DAT-2015 

hat doi 

 

Thống kê truy cập

10896405
Hôm nay
Hôm qua
Tuần này
Tuần trước
Tháng này
Tháng sau
Tất cả các ngày
6682
8771
23235
1468359
30343
149458
10896405

Your IP: 3.228.11.9
2020-08-04 16:11

BẢN ĐỒ HÀNH CHÍNH HUYỆN LẠC SƠN

BANDOHC11

 

 

 Gioithieu Licsuvanhoa Dieukientunhien Dinhhuongpht Cocautochuc chucnangnhiemvu quychelamviec dscanbo cqdvihuyen xatt

6 Jun 2018 074953 GMT72928612-a2ca-4865-9f08-8b10dbba5aef Duongdaynongtinh Duongdaynongtinh-ttra

Template Settings

Color

For each color, the params below will be given default values
Blue Oranges Red

Body

Background Color
Text Color

Header

Background Color

Spotlight3

Background Color

Spotlight4

Background Color

Spotlight5

Background Color

Footer

Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction